Governance

Het is bio-afbreekbaar, houdt water goed vast en geeft wortels de ruimte. Startup Foamplant maakt een substraatplug die de kwekerijwereld wel eens voorgoed kan veranderen.

 

Martin Tietema, Foamplant (rechts)

Verslag Raad van Commissarissen

Resultaten 2019

Het primaire doel van de NOM is maatschappelijke impact maken door via haar activiteiten bij te dragen aan een robuuste economie in Noord-Nederland. De resultaten die met ontwikkelen en acquisitie zijn bereikt, voldoen grotendeels aan de doelstellingen, het aantal nieuwe arbeidsplaatsen blijft wat achter. Dit werd mede veroorzaakt door het stopzetten van het project van Merksteijn, als  gevolg van de stikstofproblematiek en vertraging bij een aantal andere projecten.  Op operationeel niveau wordt de samenwerking van de NOM met haar aandeelhouders steeds beter. Het zorgt voor meer focus komt op programma’s met impact, zoals Region of Smart Factories en Chemport Europe.

De NOM heeft in 2019 helaas een substantieel verlies gerealiseerd. Wij zijn daar als RvC vroegtijdig van op de hoogte gesteld zodat wij waar mogelijk op dat verlies hebben kunnen anticiperen. Het resultaat van een ontwikkelingsmaatschappij bestaat uit een exploitatieresultaat en een investeringsresultaat. Het eerste laat over het algemeen geen grote verrassingen zien en dat is ook in 2019 het geval. Het is goed om te zien dat de directie van de NOM haar exploitatie goed in de hand houdt. Het investeringsresultaat is afhankelijk van een aantal factoren, waarvan de timing maar in beperkte mate door de NOM te beïnvloeden is. Drie factoren hebben het grootste effect op het resultaat: de uitkering van dividend, de opbrengst uit verkopen van participaties en de voorzieningen die genomen worden op uitstaande financieringen. In 2019 zat het helaas op alle 3 gebieden tegen. Samen met de directie kijken we of we in de toekomst nog beter kunnen sturen op deze factoren, de realiteit is echter dat het nooit helemaal tot een voorspelbaar resultaat zal leiden. 

Een aantal bedrijven in het portfolio heeft zich sterk ontwikkeld waardoor de benaderde marktwaarde van het portfolio op peil is gebleven. Daarnaast is ook het aantal ondernemingen dat door de verschillende fondsen is gefinancierd onverminderd op een zeer goed niveau.

Covid-19

Het coronavirus Covid-19 houdt tijdens het schrijven van dit jaarverslag de wereld, en daarmee ook de economie, in haar greep. De RvC ziet dat de organisatie alles wat in haar vermogen ligt inzet om de ondernemingen te ondersteunen die de negatieve gevolgen ondervinden van het COVID-19 virus.

Projecten 2019

In het afgelopen jaar is de raad uitgebreid op de hoogte gehouden van lopende programma’s bij de NOM. Onder andere zijn we uitgebreid ingelicht over Flinc, het Investor Readiness programma waarmee de NOM starters helpt hun plannen aan te scherpen zodat ze klaar zijn voor een financieringsaanvraag. Ook de ontwikkeling van een Smart Industry Hub in Noord-Nederland is aan de orde geweest. De samenwerking van de NOM met MKB-ondernemingen, overheden en kennisinstellingen om te komen tot een systematisch aanpak om Smart Industry principes bij bedrijven geïmplementeerd te krijgen juichen wij van harte toe. Ook het VONK! traject, waarbij medewerkers van de NOM uitdrukkelijk betrokken zijn om nieuwe strategische richtingen voor Noord-Nederland en de NOM te bepalen, is ons gepresenteerd.

Activiteiten RvC

Tevens heeft de RvC bedrijfsbezoeken afgelegd bij Fokker in Hoogeveen en bij Technologies Added in Emmen. Twee zeer innovatieve bedrijven met een duidelijke rol voor de NOM.  Tijdens de AvA op 26 april 2019, het formele moment waarop de aandeelhouders met de RvC van gedachten wisselen,  werd een toelichting gegeven op de resultaten. Tenslotte was de RvC vertegenwoordigd op het jaarlijkse midzomerfeest, een goede gelegenheid om ondernemingen waarbij de NOM betrokken is, te spreken.

Naast gebruikelijke onderwerpen als de jaarrekening en de begroting voor het komende jaar, heeft de RvC in 2019 na zorgvuldige afweging en met inachtneming van het advies van de IC, ingestemd met twee financieringsvoorstellen van de directie.  In de laatste vergadering van het jaar is de management letter van Accon AVM, de accountant van de NOM besproken deze bevatte tot onze tevredenheid geen bijzondere aandachtspunten.

De directie heeft, mede naar aanleiding van gesprekken hierover met de RvC, een uitgebreide scan laten doen naar de cybersecurity binnen de organisatie. Voor de daaruit naar voren gekomen aandachtspunten worden momenteel passende maatregelen geïmplementeerd.

Benoemingen

Twee commissarissen, Sandra Korthuis en Ben Woldring, zijn in 2019 herbenoemd voor een periode van vier jaar. In aanloop naar het aflopen van de tweede termijn van de huidige voorzitter van de RvC, Rudy Rabbinge, medio  2020, is in het laatste kwartaal van 2019 gestart met de werving van een nieuwe voorzitter. Tevens hebben we in 2019 afscheid genomen van Siem Jansen als algemeen directeur. De RvC is de heer Jansen zeer erkentelijk en dankt hem voor zijn inzet in de afgelopen jaren. Na een zorgvuldige procedure, waarin ook de OR, het MT en de aandeelhouders betrokken waren, is Dina Boonstra tot zijn opvolger benoemd. De RvC is verheugd in mevrouw Boonstra de directeur van de NOM te hebben gevonden.  Met onder andere haar ruime managementervaring op het snijvlak van de publieke en private sector en haar jarenlange ervaring in Noord-Nederland is mevrouw Boonstra  zeer geschikt om de NOM te leiden.

Strategisch kader

Afgelopen jaar is op aangeven van de aandeelhouders door adviesbureau Emendo een strategisch kader voor de NOM ontworpen. Wij verwachten dat dit een goede basis vormt voor de nieuwe strategie, die de NOM komend jaar gaat vaststellen op basis van het nieuwe meerjarenplan.

Ondanks dat de NOM financieel een negatief resultaat heeft laten zien, is de impact van de NOM op de economische ontwikkeling van Noord-Nederland in het afgelopen jaar zeer positief geweest en hebben we vertrouwen in de performance van de NOM in 2020.

 

Rudy Rabbinge

Onafhankelijk toezicht

Onafhankelijk toezicht

De Raad van Commissarissen (RvC) is verantwoordelijk voor het toezicht op de directie en als werkgever verantwoordelijk voor de gang van zaken binnen de NOM. Daarnaast heeft de RvC een raadgevende en adviserende taak.

De RvC is zodanig samengesteld dat op alle terreinen die de NOM bestrijkt voldoende deskundigheid aanwezig is om de taken van de Raad te kunnen vervullen. Wij houden ons aan de benoemingstermijnen die door de Corporate Governance Code zijn voorgeschreven. Bij veranderingen in de samenstelling en bij herbenoemingen wordt aan het aspect deskundigheid en de evenwichtige verdeling tussen mannen en vrouwen aandacht besteed.

De Commissarissen zijn en handelen volledig onafhankelijk, zowel ten opzichte van de bestuurder, als ten opzichte van elkaar. De Commissarissen ontvangen direct noch indirect persoonlijke financiële vergoedingen voor verrichte werkzaamheden voor de NOM, anders dan de vaste vergoeding in hun rol van Commissaris en de aan die werkzaamheden verbonden reis- en verblijfskosten. De vergoeding is vastgesteld door de Algemene vergadering van Aandeelhouders. De vergoeding is niet afhankelijk van de behaalde resultaten.

Samenstelling Raad van Commissarissen

In de samenstelling van RvC wordt aansluiting gezocht bij het publiek-private werkterrein van de NOM. De leden bezitten specifieke ervaring, kennis en competenties zodat zij de kwaliteit van de directie in alle opzichten kunnen beoordelen. De RvC werkt als team waarbij alle leden zich laten leiden door de belangen van de onderneming. Ook dient de RvC te bestaan uit personen met waardering voor disciplines anders dan hun eigen.

We streven naar een evenwichtige verdeling van de zetels tussen mannen en vrouwen (minimaal 30% van de zetels bezet door mannen en minimaal 30% bezet door vrouwen). Voor de samenstelling zijn profielschetsen opgesteld. De leden van de RvC worden benoemd op basis van de hierin uiteengezette criteria. Samenvattend dient de raad, gespreid over zijn leden, te beschikken over kennis, vaardigheden en (internationale) ervaring met:

  • het functioneren van de private kapitaalmarkt (w.o. venture capital, fondsen) en van (complexe) financiële processen in het algemeen;
  • regionale, nationale en Europese economische ontwikkelingen, meer specifiek rondom (cross-sectorale) innovaties in het bedrijfsleven, valorisatie van kennis en het ontwikkelen van business kansen, alsmede van marketing & acquisitie (inclusief van buitenlandse ondernemingen);
  • alle aspecten van moderne bedrijfsvoering van not-for-profit-organisaties op het grensvlak van overheid en bedrijfsleven (w.o. strategievorming, leidinggeven, business control, ICT, HRM, medezeggenschap);
  • en goed bekend te zijn met: het functioneren van regionale, rijks- en Europese overheidsorganisaties, alsmede van onderwijs- en kennisinstellingen.

Daarnaast is belangrijk dat Commissarissen over een relevant netwerk beschikken en vertrouwd zijn met de kerntaken van de NOM en het bedrijfsleven in Noord-Nederland. Ook is het van belang dat de Commissarissen beschikken over inzicht in de positie van overheidsdeelnemingen in brede zin en in daaraan gerelateerde juridische aangelegenheden

Profielen leden RvC

Hieronder zijn de individuele profielschetsen van de leden van de Raad van Commissarissen weergegeven.

Prof. dr. Ir. R. Rabbinge (1946)

  • Voorzitter RvC en lid benoemings- en remuneratiecommissie.
  • Benoemd tot lid in 2011 op aanbeveling van de provincie Drenthe, benoemd tot Voorzitter van de RvC in 2016. Einde termijn: 2020
  • Overige (bestuurs)functies: Emeritus universiteitshoogleraar Duurzame Ontwikkeling en Voedselzekerheid en adviseur RvB WUR, Adviseur Samenwerkende Noord-Nederlandse provincies voor Agribusiness, Lid Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Directeur Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, Lid Dagelijks  Bestuur SER Noord-Nederland, vice-President International Fertilizer Development Centre (Alabama, USA), Voorzitter International Advisory Board Chinese Academy of Agricultural Sciences (Beijing, China), Erelid Board Bibliotheca Alexandria (Egypte), European Ambassador Alliance Green Revolution African Agriculture (AGRA, Nairobi, Kenia), Chairman Scientific Council Global Centre Climate Adaptation, lid adviescollege stikstofproblematiek.

Dhr. B.P. Woldring (1985)

  • Lid RvC: Primair verantwoordelijk voor de profielen Innovatie & Business Development, en Bedrijfsfinancieringen & Venture Capital
  • Benoemd in 2015, herbenoemd in 2019. Einde tweede termijn: 2023
  • Overige (bestuurs)functies: CEO en oprichter Bencom Group BV (Bellen.com, Gaslicht.com, Poliswijzer.nl, WechselJetzt.de, LookingforBooking.com), commissielid Topteam ICT Innovatie Ministerie van Economische Zaken & Klimaat, lid Raad van Advies ECP.

Mr. S.E. Korthuis (1959)

  • Lid RvC: Primair verantwoordelijk voor vraagstukken rondom openbaar bestuur
  • Benoemd in 2015, herbenoemd in 2019. Einde tweede termijn: 2023.
  • Overige (bestuurs)functies: vicevoorzitter van Raad van Toezicht Stichting Aveleijn (tot 1 mei 2019), voorzitter remuneratiecommissie en voorzitter vastgoedcommissie; lid van Commissarissen NV ROVA Holding, tevens voorzitter remuneratiecommissie

Mw. A.M.C. Kuks (1964)

  • Lid RvC: Primair verantwoordelijk voor HR vraagstukken, voorzitter Remuneratiecommissie
  • Benoemd in 2016. Einde eerste termijn 2020
  • Overige (bestuurs)functies:  Human Resources Transformation Director Upfield, per 1 juli 2019 en lid RvC Rijnbrink

Drs. J. Kruse (1955)

Non-voting member. Zijn profiel is hieronder opgenomen bij Leden van de Investeringscommissie.

Alle Commissarissen hebben de Nederlandse nationaliteit.

Investeringscommissie

Investeringsaanvragen en voorgestelde desinvesteringen van boven de €200.000 worden voorgelegd aan de Investeringscommissie (IC). De Investeringscommissie bestaat uit: Jan Kruse (voorzitter), Jan Tichelaar, Benjamin Derksen en Ylva Poelman. De IC kan onafhankelijk en transparant over investeringen adviseren. Bij investeringsvoorstellen vanaf €2.500.000 wordt een investeringsvoorstel niet alleen ter advisering bij de IC, maar ook ter goedkeuring aan de RvC voorgelegd. Als de directie wenst af te wijken van een advies van de IC wordt een investeringsvoorstel eveneens ter goedkeuring voorgelegd aan de RvC.

De vier leden van de IC beschikken over uitgebreide bedrijfseconomische kennis en kennis van innovatieve processen en hebben ervaring met de diverse facetten van het ondernemerschap. De voorzitter van de IC is als ’non-voting member’ aanwezig bij bijeenkomsten van de RvC. Zo wordt de Raad rechtstreeks geïnformeerd over de financieringsadviezen die door de IC aan de directie van de NOM zijn afgegeven. De IC adviseert ook over de verkoop van participaties.

Profielen leden van de IC

Drs. J. Kruse (1955)

  • Voorzitter investeringscommissie
  • Benoemd in 2016. Einde eerste termijn: 2020
  • Overige (bestuurs)functies: DGA Solstice Management B.V. te Hasselt (Overijssel), Commissioner PT Wahana Vinyl Nusantara (Indonesië), Non-Executive Director Taatisolar Namibia (PTY) Ltd. (Namibië)

Dhr. J.P. Tichelaar (1962)

  • Lid investeringscommissie
  • Benoemd 2018. Einde eerste termijn 2022
  • Overige (bestuurs)functies: Algemeen directeur Arco Meubelfabriek B.V., Lid RvC Dille & Kamille, Lid RvA Het Scheepvaartmuseum Amsterdam

Dhr. B. Derksen (1983)

  • Lid investeringscommissie
  • Benoemd 2018. Einde eerste termijn 2022
  • Overige (bestuurs)functies: CCO Frank BV, Lid RvT Stichting Groninger Forum, Penningmeester Stichting Noordelijk Online Ondernemers, Lid RvC Stichting Cedin

Drs. Y.K. Poelman (1966)

  • Lid investeringscommissie
  • Benoemd 2016. Einde eerste termijn 2020
  • Overige (bestuurs)functies: CEO van het Bionica Innovatie en Expertisecentrum (handelsnaam van Human Affairs & Innovation)

Alle IC leden hebben de Nederlandse nationaliteit.

Selectie, benoeming en remuneratie

Er is één remuneratiecommissie, bestaande uit mw. A.M.C. Kuks en Prof. Dr. Ir. R. Rabbinge. Het remuneratieproces is gericht op het aantrekken, motiveren en vasthouden van een bestuur met de juiste kwaliteit en ervaring. Het aantrekken van bestuurlijk talent is noodzakelijk voor het realiseren van de essentiële doelstellingen van de strategie van de NOM.

De beloning wordt vastgesteld door de RvC op voorstel van de remuneratiecommissie. De bezoldiging van de directeur is vermeld in de jaarrekening. De bezoldiging past binnen de grenzen die de aandeelhouders hebben gesteld. De directeur ontvangt geen beloning in de vorm van aandelen of opties. Er zijn geen aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen opgenomen in de beloningsstructuur. Daarnaast zijn er geen doelstellingen gesteld die bepalend zijn voor de toekenning van prestatietoeslagen. De beloning van de directie bestaat uit een vast inkomen met secundaire arbeidsvoorwaarden (onkostenvergoeding, pensioen).

Gezamenlijke audittaken

De Raad acht de betrokkenheid van alle Commissarissen bij de taken van een auditcommissie zo essentieel dat, mede gezien de betrekkelijk geringe omvang van de RvC, alle leden geacht worden deel uit te maken van de auditcommissie. De instelling van deze commissie is daardoor overbodig. Dit betekent dat niet wordt voldaan aan de bepaling dat de voorzitter van de auditcommissie niet tevens voorzitter is van de RvC. De bepalingen met betrekking tot een one-tier bestuursstructuur zijn namelijk niet van toepassing op de NOM, aangezien de NOM geen one-tier bestuursstructuur kent. De directeur en de RvC achten dat ook niet wenselijk.

Algemene vergadering van Aandeelhouders

De Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) maakt volledig gebruik van haar bevoegdheden, zoals die in de Corporate Governance Code wordt omschreven. De statuten van de vennootschap zijn in lijn met de code. De AvA wordt door de directie van informatie voorzien om op deze basis van haar bevoegdheden gebruik te maken. De stelregel is daarbij dat de AvA geen informatie ontvangt die door individuele ondernemingen vertrouwelijk aan de NOM ter hand is gesteld. De directie en RvC streven een optimaal overleg met de aandeelhouders na. Overleg met de directie vindt zeer regelmatig plaats, ook buiten de formele AvA.

Risicomanagement en beheersing

Zowel organisatiebreed als in ons investeringsproces streven we ernaar de relevante risico's te identificeren en te beheersen. Ons risicobeleid is erop gericht om op continue basis de relevante risico's te identificeren en op waarde te schatten. Waar nodig worden er maatregelen genomen om risico's beheersbaar te maken. Eén keer per jaar wordt de risicoanalyse, met de relevante risico's, besproken in de Raad van Commissarissen.

Risicomanagement bij investeringsbeslissingen

De NOM heeft het karakter van een hoog risico-financier. Veel van de ondernemingen die we financieren zijn startups; technologie-gedreven en innovatieve bedrijven in de topsectoren. Investeren is dan ook niet zonder risico’s. Bij jonge innovatieve bedrijven zijn zowel de technologie als de onderneming nog in ontwikkeling. Wij zijn bereid een risicoprofiel te accepteren dat marktpartijen, zoals banken of andere investeerders, niet accepteren. Het is daarom reëel rekening te houden met een minimaal rendement of zelfs afboekingen op de investeringen. Voordat we overgaan tot een investeringsbeslissing wordt er door de investment manager als onderdeel van de due diligence een inschatting gemaakt van de hoogte van de verbonden risico’s. Op basis van de mate van waarschijnlijkheid en de grootte van de gevolgen lokaliseert hij of zij een top drie risico’s. De onderneming wordt gevraagd om haar risico-mitigerende maatregelen te beschrijven. Zo maken we de risico’s inzichtelijk en kunnen we een weloverwogen besluit maken.

Risico's

Wij hebben onze risico's in vier categorieën ingedeeld:


Interne organisatie

ICT-organisatie

Archivering

Integriteit

Calamiteiten

Financieel

Financieel resultaat

Liquiditeit

Fiscaal

 

Strategisch

Politiek

Wet- en regelgeving

Concurrentie

Imago

Operationeel

Operationele doelstellingen

Interne procedures

Personeel

 

Risicomatrix

In 2019 is er door de directie een update van de risicoanalyse uitgevoerd. Deze is met de Raad van Commissarissen besproken. De volgende heatmap geeft de geïdentificeerde risico’s weer.

Risico-categorie Risico
Strategisch 1. Korten of volledig stopzetten van subsidies
  2. Bemoeienis vanuit aandeelhouders met individuele investeringen
  3. Het gebruiken van de NOM als “doorgeefluik” van provinciale middelen via een lastgevingsovereenkomst
  4. Onverkorte invoering van de WOO
  5. Negatief sentiment over rendementsparticipaties
  6. Overtreding van de staatssteunregels*
  7. Niet voldoen aan de AVG-regelgeving
  8. Aan de prestatie-indicatoren wordt niet op alle punten volledig voldaan
Operationeel 9. Het niet naleven van procedures door medewerkers en MT leden
  10. Hoog personeelsverloop
  11. Te weinig competente medewerkers
  12. Belangenverstrengeling
  13. Ongevallen en onvoldoende welbevinden op de werkvloer
Financiëel 14. Het behalen van slechte financiële resultaten
  15. Onvoldoende liquiditeiten om taak uit te kunnen voeren
  16. Fiscale risico’s
Interne organisatie 17. ICT risico's
  18. Gebrek aan integriteit van organisatie en medewerkers
  19. Intern frauderisico
  20. Brand, persoonlijke ongevallen en inbraak
  21. Onvoldoende kwaliteit voorgedragen commissarissen

* afhankelijk van project/projectomvang

In het afgelopen jaar zijn de geïdentificeerde risico’s op enkele nuances na gelijk gebleven. Verder lag de nadruk op de optimalisering van het beheersen van de risico’s. Zo hebben we in 2019 wederom de paragraaf omtrent de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) aangescherpt.

We zien dat er altijd een kans aanwezig is dat, ook na de vaststelling van een nieuwe aandeelhoudersinstructie, aandeelhouders te nauw betrokken blijven bij individuele investeringen. Intensief contact met aandeelhouders en subsidieverstrekkers blijft daarom, ook na de vaststelling van de nieuwe beleidsinstructie, van belang. Met het opstellen van het nieuwe strategische plan én een nieuw meerjarenplan in 2020, met daarin een duidelijke afbakening van prioriteiten, mitigeren we het risico op overlap en lacunes. Door jaarlijks te toetsen of onze activiteiten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving beheersen we het risico dat verwachte subsidies niet worden uitgekeerd of terugbetaald moeten worden.

In 2019 is tevens een stap gemaakt in de totstandkoming een nieuw data- en securitybeleid. In dit beleid wordt de focus gelegd op het gebruik van data en het toepassen van security door de mens en de organisatie. Tevens is de door ons gebruikte technologie hier een belangrijk onderdeel van. Cybersecurity is in toenemende mate belangrijk door de grootschalige toepassing van ICT en digitalisering. 

De spreiding van de risico’s laat zien dat de kans dat financiële risico’s zich voordoen klein is. Mochten de risico’s zich voordoen, dan zijn de gevolgen ervan voor drie van de vier financiële risico’s wel als groot aangemerkt. Voor de beheersing van de financiële risico’s maken we daarom geen onderscheid en is dagelijks toezicht in ons portfolio management geborgd.

Van een aantal politieke (strategische) risico’s wordt ingeschat dat de kans dat ze zich voordoen waarschijnlijk is. Voor deze risico’s zijn extra beheersmaatregelen getroffen ongeacht de mate van impact bij het voordoen van deze risico’s. Dit geldt ook voor een aantal operationele risico’s waarvan de kans dat ze zich voordoen als waarschijnlijk zijn geïdentificeerd. In de categorie interne organisatie risico’s zitten risico’s waarvan de kans klein is dat ze zich voordoen, maar de gevolgen indien ze zich voordoen mogelijk (zeer) groot zijn.

Hieronder geven we voor de belangrijkste risico’s de beheersmaatregelen weer:

Risico Beheersmaatregel
1. Subsidies korten Het verminderen van de aan de NOM toegekende subsidies door onze aandeelhouders vormt een risico. Door intensieve en brede communicatie met de provincies en het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat over onze resultaten houden we zicht op het risico. Onze resultaten maken we goed meetbaar en communiceren we helder.
3. NOM als “doorgeefluik” van provinciale middelen In financieringsbeslissingen van de door NOM beheerde fondsen hebben provincies geen invloed. Dit is anders bij separaat gestalde middelen. NOM doet dan enkel de uitvoering. Door continu en kritisch te kijken naar de overeenkomsten die met provincies worden gesloten verminderen we het risico.
4. Onverkorte invoering van de Wet Open Overheid We kijken samen met de provincies en het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat, de wet zo vormgegeven kan worden dat de ROM’s niet aan informatieverzoeken blootgesteld kunnen worden.
6. Overtreding van de staatssteunregels Gevolg van het niet voldoen aan geldende wet- en regelgeving kan zijn dat het financieringsdeel dat achteraf als subsidie wordt aangemerkt, terugbetaald moet worden, of dat we niet tot uitkering kunnen komen. Wet- en regelgeving op het gebied van staatssteun is complex. De NOM heeft de kennis en ervaring op dit vlak deels in huis. Ook werken we met externe specialisten. De rol van penvoerder en uitvoerder van projecten wordt waar mogelijk gemeden. Bij het aangaan van verplichtingen waarbij subsidies aan de orde zijn, wordt een afzonderlijke risicoanalyse uitgevoerd. Wij toetsen jaarlijks of onze activiteiten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Waar nodig vloeit daar nader onderzoek uit voort en passen wij onze activiteiten aan.
7. Niet voldoen aan de AVG regelgeving In het kader van de toepassing van de AVG is een medewerkers aangesteld die toezicht houdt op de naleving van de AVG. Ook is in 2019 de paragraaf omtrent de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) nogmaals aangescherpt, en is een stap gemaakt in de totstandkoming een nieuw data- en securitybeleid.
12. Belangenverstrengeling De NOM heeft gedragsregels met betrekking tot belangenverstrengeling. Voor het aangaan van betaalde nevenactiviteiten dient toestemming gevraagd te worden.

Belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen