Voorwoord

Margryt en Louis ontwikkelden de veelbelovende serious game ‘Reducept’ met als doel zoveel mogelijk mensen met chronische pijnklachten te helpen.

Margryt Fennema en Louis Zantema, Reducept

Naar een duurzame toekomst met perspectief voor iedereen

Als investerings- en ontwikkelingsmaatschappij staat de NOM voor waardecreatie: een robuuste economie in Noord-Nederland. Een economie waarin groei, innovatiekracht, verduurzaming en kansen voor iedereen centraal staan. Met onze investeringen en gebruikmakend van onze kennis en ons netwerk hebben we daar ook in het afgelopen jaar weer positief aan kunnen bijdragen.

Resultaten

Vanzelfsprekend realiseren we impact bij voorkeur met positieve financiële resultaten. De NOM heeft inkomsten uit rente, dividend en de verkoop van onze portfoliobedrijven. Als risicofinancier heeft de NOM vaak te maken met hoge risico’s en investeren we op het moment dat marktpartijen dit niet aandurven. De duur van onze betrokkenheid bij portfoliobedrijven ligt meestal tussen de 5 en 10 jaar. Omdat we in veel gevallen in een vroege fase investeren duurt het vaak lang voordat de onderneming succesvol is en een goed rendement behaald kan worden. Daarnaast zijn we altijd minderheidsaandeelhouder, waardoor het niet altijd mogelijk is te sturen op een moment van een mogelijke verkoop.

In het afgelopen jaar resulteerde een combinatie van het uitblijven van significante desinvesteringen, een stijgend voorzieningenniveau, lagere dividendopbrengsten en afboekingen als gevolg van faillissementen in een verlies van 5,3 miljoen euro (2018: 0,7 miljoen positief). 

In 2019 hebben we vanuit de NOM en de voor derden beheerde fondsen, inclusief herfinancieringen, 99 investeringen verstrekt met een totale omvang van ruim 25 miljoen euro. Hiermee komt het totaal van alle door de NOM beheerde fondsen uit op 174 bedrijven.

COVID-19

Tijdens het schrijven van dit jaarverslag worden wij geconfronteerd met de actuele ontwikkelingen omtrent het coronavirus COVID-19. Nederland verkeert in een situatie die de mensen en het openbare leven in de greep houdt. De Nederlandse regering heeft vergaande maatregelen afgekondigd. Het is nu al duidelijk dat dit gevolgen zal hebben voor de economie. Wat de gevolgen zullen zijn, en in welke mate, is op dit moment niet in te schatten.

We verwachten dat er vertraging op zal treden in marktintroducties en fondsuitzettingen. Een groot aantal ondernemingen uit onze investeringsportefeuille maakt gebruik van de aangeboden mogelijkheid om de betalingsverplichting van rente uit te stellen en de aflossingen op te schorten. Met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat wordt nader onderzocht of er aanvullende maatregelen, zoals overbruggingskredieten, ingezet kunnen worden.

Verbinding in de regio

Een belangrijke taak voor de NOM is het creëren van verbinding tussen bedrijven in de regio, of dat nou portfoliobedrijven of andere in de regio gevestigde ondernemingen zijn. Bijvoorbeeld op het gebied van watertechnologie of vergroening van de chemie.

In het afgelopen jaar waren we onder andere betrokken bij Chemport Europe’s nieuwe visie op vergroening. Dit zorgt ervoor dat bedrijven van buiten de regio, zoals duurzame chemiebedrijven Avantium en Photanol, investeren in Noord-Nederland.

Een ander mooi voorbeeld van het samenbrengen van ideeën is de Water Alliance. Een initiatief waarin ruim 100 bedrijven samenwerken op het gebied van watertechnologie. Ze onderzoeken onder andere hoe huishoudelijk water hergebruikt kan worden en introduceren sensortechnologie bij grote drinkwaterleveranciers.

Ook kijken we als NOM naar de gelijkwaardige toegang tot financiering en kansen voor oprichters van startups en doorgroeiende ondernemingen, ongeacht hun achtergrond of geslacht. Diversiteit is een belangrijke indicatie om een hoger rendement te realiseren. Als partner van FundRight hebben we ons verbonden aan de ambitie dat over drie jaar zowel de NOM als alle ondernemingen waarin we investeren een managementteam heeft met minimaal 35% vrouwen.

Midden in de samenleving

De NOM staat midden in de samenleving. In de ruim 45 jaar dat we actief zijn, hebben we veel zien veranderen in de wereld om ons heen, een wereld waarin we zelf als organisatie ook telkens meebewegen. In de afgelopen jaren hebben we ingezet op de uitvoering van ons meerjarenplan 2017-2020, ‘Ondernemingen doen groeien’. Hiermee hebben we focus gelegd op het faciliteren van de groei van ondernemingen.

In de tweede helft van 2020 presenteren we ons nieuwe meerjarenplan. In 2019 heeft het kabinet het ‘Missiegedreven innovatiebeleid’ geformuleerd. De thema’s die daar onderdeel van uitmaken zullen nadrukkelijk een rol spelen in ons plan. Ook zal rekening worden gehouden met de Sustainable Development Goals (SDGs). Deze in 2015 door de VN geïntroduceerde 17 duurzame ontwikkelingsdoelen vormen wereldwijd een kompas voor diverse uitdagingen op het gebied van onder andere armoede, klimaatverandering en vergrijzing van de beroepsbevolking.

Algemene ontwikkelingen

Het is onze taak om te onderzoeken wat de rol van Noord-Nederland in deze maatschappelijke uitdagingen is, waar zijn we als regio goed in, wat kunnen we beter doen? Onze kerntaken zijn gedefinieerd rondom investeren, ontwikkelen en acquireren. Waar investeren en acquireren hele duidelijke doelen nastreven, raakt onze kerntaak ontwikkelen meer doelgroepen en sectoren. Onze ontwikkelingstaken hebben onder ander te maken met het faciliteren van jong talent, bedrijven samenbrengen en kennis uitwisselen. Maar ook bedrijven begeleiden naar een volgende stap, waarin er geen directe betrokkenheid van de NOM meer is. Ontwikkelen is ook loslaten.

Samen willen we zorgdragen voor een duurzame toekomst met perspectief voor iedereen in de regio. De NOM richt zich op ondernemers in het MKB, waarmee we samen werken aan de duurzame versterking van de economie. Dat kunnen we niet alleen, ook de samenwerking met kennisinstellingen op ieder niveau, van MBO tot WO, is van belang. Een robuuste economie kenmerkt zich door kansen voor iedereen, ook aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

Het maakt me ontzettend trots dat ik sinds september 2019 deel mag uitmaken van het professionele, gedreven en enthousiaste team met mensen die samen de NOM vormen. Ik kijk er naar uit om dit jaar ons nieuwe meerjarenplan te introduceren waarin we met nog meer focus en energie de grote transities die ons te wachten staan zullen oppakken.

 

Dina Boonstra